Actueel
Elke zondag een nieuwe blog. Doordeweeks extra bij actueel nieuws.
Samenleving

Jeugd en gezin

Ieder kind een goede start en passende hulp.

Dit thema gaat over opgroeien in Nederland: van betaalbare kinderopvang en steun aan gezinnen tot de jeugdzorg voor kinderen die extra hulp nodig hebben.

  • 15 partijen
  • 4 kernpunten
  • 3 vragen & antwoorden
Kinderen spelen samen op een schoolplein
In het kort
  • 1 Het gaat over kinderen, jongeren en gezinnen: van kinderopvang tot jeugdzorg.
  • 2 De jeugdzorg kampt met lange wachtlijsten en hoge kosten bij gemeenten.
  • 3 Het debat gaat over betaalbare opvang en betere, tijdige hulp voor kwetsbare kinderen.
Uitleg

Wat is dit thema?

Jeugd en gezin gaat over alles wat met opgroeien te maken heeft: kinderopvang zodat ouders kunnen werken, ondersteuning van gezinnen, en jeugdzorg voor kinderen met problemen.

De jeugdzorg wordt geregeld door gemeenten. Daar gaat veel mis: lange wachtlijsten, te hoge kosten en kinderen die niet op tijd de juiste hulp krijgen.

Waarom het ertoe doet

Waarom is dit belangrijk?

Een goede start bepaalt voor een groot deel de rest van je leven. Kinderen die op tijd hulp krijgen, hebben later meer kansen.

Voor ouders is betaalbare opvang vaak doorslaggevend om te kunnen werken. En kwetsbare kinderen mogen niet tussen wal en schip vallen.

In cijfers

De feiten op een rij

wachtlijsten
veel kinderen wachten te lang op jeugdzorg
Bron: Rijksoverheid
gemeenten
zij betalen de jeugdzorg en komen vaak geld tekort
Bron: VNG
kinderopvang
er zijn plannen voor (bijna) gratis opvang voor werkende ouders
Bron: Rijksoverheid
Kernpunten

Waar het bij dit thema om draait

  • Kinderopvang
  • Jeugdzorg en wachtlijsten
  • Steun aan gezinnen
  • Een goede start voor ieder kind
Het debat

Waar gaat de discussie over?

Jeugdzorg op orde krijgen

Iedereen wil kortere wachtlijsten en betere hulp, maar de meningen verschillen over hoe: meer geld, minder bureaucratie of een andere organisatie.

Betaalbare kinderopvang

Er zijn plannen om opvang (bijna) gratis te maken voor werkende ouders. De vraag is hoe je dat betaalt en uitvoert.

Hulp dichtbij

Moet hulp aan gezinnen vooral bij de gemeente liggen, of is meer landelijke sturing nodig om de kwaliteit te bewaken?

Politieke perspectieven

Standpunten van de partijen

Hoe denken de partijen in de Tweede Kamer over dit thema? Op volgorde van zetelaantal, op basis van de uitslag van de verkiezingen van 29 oktober 2025.

Logo D66
D66
Sociaal-liberaal
26 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Investeren in kinderen: goede en betaalbare kinderopvang, sterke jeugdzorg en gelijke kansen vanaf de start.

Logo PVV
PVV
Nationaal-conservatief
26 zetels

Betaalbare kinderopvang en goede jeugdzorg, met aandacht voor gewone gezinnen.

Logo VVD
VVD
Liberaal
22 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Betaalbare kinderopvang zodat werken loont, en een doelmatige jeugdzorg met minder bureaucratie.

Logo GroenLinks-PvdA
GroenLinks-PvdA
Progressief-links
20 zetels

(Bijna) gratis kinderopvang, een sterke jeugdzorg en een stevige aanpak van kinderarmoede.

Logo CDA
CDA
Christendemocratisch
18 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Het gezin centraal: steun voor ouders, betaalbare opvang en jeugdzorg dichtbij met de menselijke maat.

Logo JA21
JA21
Conservatief-liberaal
9 zetels

Betaalbare opvang en een doelmatige jeugdzorg, met minder bureaucratie en oog voor het gezin.

Logo Forum voor Democratie
Forum voor Democratie
Radicaal-rechts
7 zetels

Steun voor het gezin als basis van de samenleving, met keuzevrijheid voor ouders bij opvang en opvoeding.

Logo BBB
BBB
Agrarisch
4 zetels

Jeugdzorg dichtbij in de regio, steun voor gezinnen en behoud van voorzieningen in dorpen.

Logo DENK
DENK
Links
3 zetels

Gelijke kansen voor ieder kind, toegankelijke jeugdzorg en aanpak van kansenongelijkheid.

Logo ChristenUnie
ChristenUnie
Christelijk-sociaal
3 zetels

Het gezin als hoeksteen: ruime steun voor ouders, aanpak van kinderarmoede en goede jeugdzorg.

Logo SP
SP
Socialistisch
3 zetels

Goede en publieke jeugdzorg zonder wachtlijsten, en betaalbare of gratis kinderopvang.

Logo SGP
SGP
Reformatorisch
3 zetels

Het gezin centraal, keuzevrijheid voor ouders in de opvoeding en goede zorg voor kwetsbare kinderen.

Logo Partij voor de Dieren
Partij voor de Dieren
Ecologisch-links
3 zetels

Een gezonde en veilige omgeving voor kinderen, goede jeugdzorg en aandacht voor mentaal welzijn.

Logo 50PLUS
50PLUS
Ouderenpartij
2 zetels

Steun voor gezinnen en oog voor de rol van grootouders, met goede en bereikbare jeugdzorg.

Logo Volt
Volt
Pro-Europees
1 zetel

Investeren in kinderen en jongeren: goede opvang, sterke jeugdzorg en gelijke kansen, met lessen uit Europa.

Dit zijn beknopte samenvattingen van de algemene richting van elke partij, bedoeld om snel een beeld te krijgen. Voor de exacte standpunten verwijzen we naar de verkiezingsprogramma's van de partijen.

Jargon uitgelegd

Belangrijke begrippen

Jeugdzorg
Hulp voor kinderen en jongeren met problemen, en voor hun gezinnen.
Kinderopvang
Opvang voor jonge kinderen, zodat ouders kunnen werken of leren.
Kinderopvangtoeslag
Een bijdrage van de overheid in de kosten van kinderopvang.
Gemeentelijke taak
Sinds 2015 regelen gemeenten zelf de jeugdzorg en jeugdhulp.
Veelgestelde vragen

Vragen en antwoorden

Waarom zijn er wachtlijsten in de jeugdzorg?
Er is veel vraag, te weinig personeel en geld, en de organisatie is ingewikkeld. Daardoor wachten kinderen soms lang op de juiste hulp.
Wordt kinderopvang goedkoper?
Er zijn plannen om opvang voor werkende ouders (bijna) gratis te maken. Wanneer en hoe precies, hangt af van de politieke keuzes en het budget.
Wie is verantwoordelijk voor de jeugdzorg?
De gemeenten regelen de jeugdzorg. Het Rijk maakt de wetten en stelt geld beschikbaar, maar de uitvoering ligt lokaal.
Actueel

Laatste berichten

Verder lezen

Gerelateerde thema's

Zelf aan zet

Benieuwd welke partij bij jou past?