Waar staan de Nederlandse partijen?
Een redactioneel kompas: alle partijen uit de Tweede Kamer geplot op twee assen. Horizontaal de economische as (links - rechts), verticaal de culturele as (progressief - conservatief). Een momentopname op basis van programma's en stemgedrag.
De grootte van een stip schaalt mee met het aantal zetels. Posities zijn een redactionele schatting op basis van publieke programma's en stemgedrag; het kompas geeft richting, geen exacte coordinaten.
Welke partijen horen bij elkaar?
Links-progressief
4 partijenMeer herverdeling en een sterke overheid, gecombineerd met een open, progressieve samenleving.
Rechts-progressief
2 partijenMarktgericht en liberaal op economie, maar progressief en internationaal op cultuur.
Links-conservatief
2 partijenSociaal-economisch links, maar behoudender op migratie, identiteit of ethiek.
Overzicht per partij
| Partij | Stroming | Economisch | Cultureel | Zetels |
|---|---|---|---|---|
| D66 | Sociaal-liberaal | +35 | -55 | 26 |
| PVV | Nationaal-conservatief / radicaal-rechts | +30 | +80 | 26 |
| VVD | Conservatief-liberaal | +70 | +30 | 22 |
| GL-PvdA | Progressief-links | -60 | -50 | 20 |
| CDA | Christendemocratisch | +25 | +30 | 18 |
| JA21 | Conservatief-liberaal / rechts | +55 | +55 | 9 |
| FvD | Radicaal-rechts / nationaal-conservatief | +20 | +85 | 7 |
| BBB | Agrarisch / regionaal-populistisch | +45 | +55 | 4 |
| SP | Socialistisch | -75 | -10 | 3 |
| PvdD | Ecologisch-links | -45 | -60 | 3 |
| SGP | Reformatorisch / orthodox-protestants | +20 | +70 | 3 |
| DENK | Inclusief / links | -30 | -10 | 3 |
| CU | Christelijk-sociaal | -10 | +35 | 3 |
| 50PLUS | Ouderenpartij / pragmatisch | -15 | +20 | 2 |
| Volt | Pro-Europees / progressief | +10 | -65 | 1 |
Hoe lees je dit kompas?
Het Politiek Kompas plot iedere partij op twee assen. Horizontaal staat de economische dimensie: links betekent meer herverdeling, een sterkere overheid en stevige publieke voorzieningen; rechts betekent lagere lasten, meer vrije markt en een kleinere staat.
Verticaal staat de culturele dimensie: onderaan progressief (open samenleving, individuele vrijheden, Europese samenwerking) en bovenaan conservatief (nationale identiteit, traditionele waarden, soevereiniteit).
Partijen die dicht bij elkaar staan, hebben gemiddeld vergelijkbare standpunten. Toch zegt de afstand niet alles: twee partijen kunnen in hetzelfde kwadrant staan en elkaar op een concreet thema fel bestrijden. Het kompas is een hulpmiddel om het landschap te overzien, geen wiskundige waarheid.
De posities zijn een redactionele schatting op basis van publieke verkiezingsprogramma's en stemgedrag in de Tweede Kamer. Coalities en programma's veranderen, en niet elk standpunt past in twee assen. Wil je weten waar jij zelf staat? Doe dan de PartijMeter.