Actueel
Elke zondag een nieuwe blog. Doordeweeks extra bij actueel nieuws.
Samenleving

Integratie en samenleven

Samenleven met respect, ongeacht je achtergrond.

Dit thema gaat over hoe we in Nederland samenleven met mensen van verschillende achtergronden: over inburgering, gelijke kansen, het tegengaan van discriminatie en onze gedeelde waarden.

  • 15 partijen
  • 4 kernpunten
  • 3 vragen & antwoorden
Diverse groep mensen in een Nederlandse stad
In het kort
  • 1 Het gaat over hoe mensen met verschillende achtergronden samen een land vormen.
  • 2 Belangrijke onderwerpen zijn inburgering, gelijke kansen en het tegengaan van discriminatie.
  • 3 Het debat gaat over wat ons bindt: taal, waarden en wederzijds respect.
Uitleg

Wat is dit thema?

Integratie betekent dat mensen die naar Nederland komen meedoen: de taal leren, werk vinden en de spelregels van de samenleving kennen. Inburgering is daar een verplicht onderdeel van.

Samenleven gaat ook over gelijke behandeling. Discriminatie op de arbeidsmarkt, woningmarkt of door instanties is verboden, maar komt nog steeds voor.

Waarom het ertoe doet

Waarom is dit belangrijk?

Nederland is een divers land. Of dat goed werkt, hangt af van of mensen zich thuis voelen en meedoen, en of iedereen eerlijke kansen krijgt.

Spanningen over identiteit, religie en achtergrond kunnen de samenleving verdelen. Goede integratie en het tegengaan van discriminatie helpen dat te voorkomen.

In cijfers

De feiten op een rij

inburgering
nieuwkomers zijn verplicht de taal te leren en mee te doen
Bron: Wet inburgering
grondwet
artikel 1 verbiedt discriminatie in Nederland
Bron: Grondwet
taal
het Nederlands wordt gezien als sleutel tot meedoen
Bron: Rijksoverheid
Kernpunten

Waar het bij dit thema om draait

  • Inburgering en taal
  • Gelijke kansen
  • Discriminatie tegengaan
  • Vrijheid en gedeelde waarden
Het debat

Waar gaat de discussie over?

Hoe streng is de inburgering?

Partijen verschillen over hoe streng de eisen moeten zijn en hoeveel hulp nieuwkomers krijgen bij het leren van de taal en het vinden van werk.

Discriminatie aanpakken

Er is discussie over hoe je discriminatie op de arbeids- en woningmarkt het beste tegengaat, bijvoorbeeld met controles of voorlichting.

Vrijheid en gedeelde waarden

Hoe verhouden vrijheid van godsdienst en meningsuiting zich tot elkaar? En wat zijn de waarden die we allemaal delen?

Politieke perspectieven

Standpunten van de partijen

Hoe denken de partijen in de Tweede Kamer over dit thema? Op volgorde van zetelaantal, op basis van de uitslag van de verkiezingen van 29 oktober 2025.

Logo D66
D66
Sociaal-liberaal
26 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Meedoen en gelijke kansen voor iedereen, met goede inburgering en een stevige aanpak van discriminatie.

Logo PVV
PVV
Nationaal-conservatief
26 zetels

Strenge eisen aan nieuwkomers en kritisch op de islam, met nadruk op de Nederlandse identiteit en waarden.

Logo VVD
VVD
Liberaal
22 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Streng maar rechtvaardig: meedoen, de taal leren en werken, met duidelijke eisen aan integratie.

Logo GroenLinks-PvdA
GroenLinks-PvdA
Progressief-links
20 zetels

Een inclusieve samenleving met gelijke kansen, aanpak van discriminatie en goede begeleiding bij inburgering.

Logo CDA
CDA
Christendemocratisch
18 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Samenleven vanuit gedeelde waarden, met inburgering, ontmoeting en aandacht voor gemeenschappen.

Logo JA21
JA21
Conservatief-liberaal
9 zetels

Stevige integratie-eisen, met nadruk op taal, werk en aanpassing aan de Nederlandse samenleving.

Logo Forum voor Democratie
Forum voor Democratie
Radicaal-rechts
7 zetels

Behoud van de Nederlandse identiteit en cultuur, met strenge eisen aan migratie en integratie.

Logo BBB
BBB
Agrarisch
4 zetels

Meedoen en de taal leren, met aandacht voor leefbaarheid en draagvlak in dorpen en wijken.

Logo DENK
DENK
Links
3 zetels

Bestrijden van racisme en discriminatie, gelijke kansen en respect voor diversiteit en alle achtergronden.

Logo ChristenUnie
ChristenUnie
Christelijk-sociaal
3 zetels

Samenleven met respect en ruimte voor geloof, goede inburgering en zorg voor wie kwetsbaar is.

Logo SP
SP
Socialistisch
3 zetels

Goede integratie via werk, taal en sterke buurten, en stevige aanpak van discriminatie en uitbuiting.

Logo SGP
SGP
Reformatorisch
3 zetels

Behoud van de joods-christelijke wortels en waarden, met duidelijke eisen aan integratie.

Logo Partij voor de Dieren
Partij voor de Dieren
Ecologisch-links
3 zetels

Een open en respectvolle samenleving met gelijke rechten en aandacht voor wie buitengesloten dreigt te raken.

Logo 50PLUS
50PLUS
Ouderenpartij
2 zetels

Samenleven met respect tussen generaties en culturen, en aanpak van discriminatie, ook op leeftijd.

Logo Volt
Volt
Pro-Europees
1 zetel

Een open en diverse samenleving met gelijke kansen, goede inburgering en een Europese kijk op samenleven.

Dit zijn beknopte samenvattingen van de algemene richting van elke partij, bedoeld om snel een beeld te krijgen. Voor de exacte standpunten verwijzen we naar de verkiezingsprogramma's van de partijen.

Jargon uitgelegd

Belangrijke begrippen

Inburgering
Het verplichte traject waarin nieuwkomers de taal leren en kennismaken met de samenleving.
Integratie
Het proces waarbij mensen volwaardig meedoen in de samenleving.
Discriminatie
Mensen ongelijk behandelen vanwege bijvoorbeeld afkomst, geloof of geslacht. Dat is verboden.
Vrijheid van godsdienst
Het recht om je eigen geloof te hebben en te belijden, of juist niet.
Veelgestelde vragen

Vragen en antwoorden

Wat houdt inburgeren precies in?
Nieuwkomers leren Nederlands, doen kennis op over de samenleving en worden begeleid naar werk of opleiding. Het is wettelijk verplicht.
Komt discriminatie nog veel voor?
Ja, onder meer bij sollicitaties en het zoeken van een woning. De overheid en organisaties proberen dit met regels en controles aan te pakken.
Wat bedoelen we met gedeelde waarden?
Dingen die we in Nederland belangrijk vinden, zoals gelijkheid van mannen en vrouwen, vrijheid van meningsuiting en respect voor elkaar.
Actueel

Laatste berichten

Verder lezen

Gerelateerde thema's

Zelf aan zet

Benieuwd welke partij bij jou past?