Actueel
Elke zondag een nieuwe blog. Doordeweeks extra bij actueel nieuws.
Veiligheid en wereld

Buitenland en ontwikkeling

De rol van Nederland in een onrustige wereld.

Dit thema gaat over hoe Nederland zich tot de rest van de wereld verhoudt: van het steunen van Oekraine en handelsbelangen tot mensenrechten en hulp aan arme landen.

  • 15 partijen
  • 4 kernpunten
  • 3 vragen & antwoorden
Een vergaderzaal met internationale vlaggen
In het kort
  • 1 De wereld is onrustig: oorlog in Oekraine, conflicten in het Midden-Oosten en spanning met grootmachten.
  • 2 Nederland bezuinigt fors op ontwikkelingshulp: tot 2,4 miljard euro per jaar vanaf 2027.
  • 3 Het debat gaat over de balans tussen eigen belang, veiligheid en internationale solidariteit.
Uitleg

Wat is dit thema?

Buitenlands beleid gaat over hoe Nederland omgaat met andere landen: samenwerken in de EU en de NAVO, handeldrijven, en opkomen voor mensenrechten en internationaal recht.

Ontwikkelingssamenwerking is hulp aan armere landen, bijvoorbeeld voor onderwijs, gezondheidszorg, voedsel en noodhulp bij rampen. Dat budget wordt de komende jaren flink kleiner.

Waarom het ertoe doet

Waarom is dit belangrijk?

Wat er in de wereld gebeurt, raakt ook Nederland: denk aan energieprijzen, vluchtelingen, handel en onze veiligheid.

Als handels- en welvarend land heeft Nederland belang bij stabiliteit, en voor velen is het ook een morele plicht om de armste mensen te helpen.

In cijfers

De feiten op een rij

2,4 miljard
structurele bezuiniging op ontwikkelingshulp per jaar vanaf 2027
Bron: Algemene Rekenkamer, 2026
0,44%
van het inkomen gaat in 2029 naar hulp, was 0,62% in 2024
Bron: Kamerstukken, 2025
0,7%
de internationale norm voor ontwikkelingshulp die Nederland loslaat
Bron: OESO/VN
Kernpunten

Waar het bij dit thema om draait

  • Buitenlands beleid en diplomatie
  • Steun aan Oekraine
  • Mensenrechten en internationaal recht
  • Ontwikkelingshulp en bezuinigingen
Het debat

Waar gaat de discussie over?

Hoeveel hulp geven we nog?

Het kabinet bezuinigt fors op ontwikkelingshulp. Voorstanders vinden dat eigen problemen voorgaan, tegenstanders noemen het kortzichtig en hardvochtig.

Steun aan Oekraine

Er is brede steun voor hulp aan Oekraine, maar discussie over hoeveel geld en wapens Nederland kan en moet blijven leveren.

Eigen belang of waarden?

Moet Nederland vooral zijn handelsbelangen dienen, of juist stevig opkomen voor mensenrechten, ook als dat geld kost?

Politieke perspectieven

Standpunten van de partijen

Hoe denken de partijen in de Tweede Kamer over dit thema? Op volgorde van zetelaantal, op basis van de uitslag van de verkiezingen van 29 oktober 2025.

Logo D66
D66
Sociaal-liberaal
26 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Een actief Nederland in de wereld: steun aan Oekraine, opkomen voor mensenrechten en behoud van ontwikkelingshulp.

Logo PVV
PVV
Nationaal-conservatief
26 zetels

Nederland eerst: minder geld naar ontwikkelingshulp en het buitenland, met focus op de eigen belangen.

Logo VVD
VVD
Liberaal
22 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Een stevig buitenlandbeleid gericht op veiligheid en handelsbelangen, met steun aan Oekraine.

Logo GroenLinks-PvdA
GroenLinks-PvdA
Progressief-links
20 zetels

Internationale solidariteit: opkomen voor mensenrechten, steun aan Oekraine en behoud van ontwikkelingshulp.

Logo CDA
CDA
Christendemocratisch
18 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Een betrouwbare partner in de wereld, trouw aan bondgenoten, met steun aan Oekraine en gerichte ontwikkelingshulp.

Logo JA21
JA21
Conservatief-liberaal
9 zetels

Een buitenlandbeleid dat de Nederlandse belangen dient, met steun aan bondgenoten en kritisch op hulpbudgetten.

Logo Forum voor Democratie
Forum voor Democratie
Radicaal-rechts
7 zetels

Nederland eerst en non-interventie: kritisch op buitenlandse missies, de EU en hoge afdrachten en hulp.

Logo BBB
BBB
Agrarisch
4 zetels

Aandacht voor Nederlandse belangen en de boer wereldwijd, met gerichte en controleerbare ontwikkelingshulp.

Logo DENK
DENK
Links
3 zetels

Opkomen voor mensenrechten wereldwijd, kritisch op westers wapengebruik en steun aan onderdrukte volkeren.

Logo ChristenUnie
ChristenUnie
Christelijk-sociaal
3 zetels

Internationale gerechtigheid: opkomen voor de allerarmsten en vervolgden, en behoud van ontwikkelingshulp.

Logo SP
SP
Socialistisch
3 zetels

Solidariteit en vrede: kritisch op wapenhandel en verre oorlogen, en eerlijke hulp aan de armste landen.

Logo SGP
SGP
Reformatorisch
3 zetels

Een principieel buitenlandbeleid, steun aan Israël en bondgenoten, en gerichte hulp aan de armsten.

Logo Partij voor de Dieren
Partij voor de Dieren
Ecologisch-links
3 zetels

Een rechtvaardig buitenlandbeleid met aandacht voor klimaat, natuur en mensenrechten wereldwijd.

Logo 50PLUS
50PLUS
Ouderenpartij
2 zetels

Een verstandig buitenlandbeleid gericht op veiligheid en stabiliteit, met controleerbare hulp.

Logo Volt
Volt
Pro-Europees
1 zetel

Een sterk en eensgezind Europa in de wereld: samen opkomen voor mensenrechten, veiligheid en eerlijke hulp.

Dit zijn beknopte samenvattingen van de algemene richting van elke partij, bedoeld om snel een beeld te krijgen. Voor de exacte standpunten verwijzen we naar de verkiezingsprogramma's van de partijen.

Jargon uitgelegd

Belangrijke begrippen

Ontwikkelingssamenwerking
Hulp en samenwerking met armere landen, bijvoorbeeld voor onderwijs, zorg en noodhulp.
Diplomatie
Het via gesprekken en onderhandelingen oplossen van problemen tussen landen.
Mensenrechten
Rechten die iedereen heeft, zoals vrijheid van meningsuiting en bescherming tegen marteling.
Sancties
Strafmaatregelen, zoals handelsbeperkingen, om een land onder druk te zetten.
Veelgestelde vragen

Vragen en antwoorden

Waarom geeft Nederland geld aan andere landen?
Om armoede en honger te bestrijden, rampen op te vangen en bij te dragen aan stabiliteit. Stabiele landen betekenen ook minder conflicten en migratie.
Wordt er bezuinigd op die hulp?
Ja, fors. Vanaf 2027 gaat het om 2,4 miljard euro per jaar. Het percentage van ons inkomen dat naar hulp gaat, daalt naar 0,44 procent in 2029.
Wat doet Nederland voor Oekraine?
Nederland steunt Oekraine met geld, wapens en humanitaire hulp, samen met andere Europese landen en de NAVO.
Actueel

Laatste berichten

Verder lezen

Gerelateerde thema's

Zelf aan zet

Benieuwd welke partij bij jou past?