Actueel
Elke zondag een nieuwe blog. Doordeweeks extra bij actueel nieuws.
Economie en bestaanszekerheid

Wonen

De wooncrisis: te weinig huizen, te hoge prijzen.

De wooncrisis is voor veel mensen voelbaar: er zijn te weinig betaalbare woningen en de prijzen zijn hoog. Het beleid gaat over sneller bouwen en wonen weer betaalbaar maken.

  • 15 partijen
  • 4 kernpunten
  • 3 vragen & antwoorden
Nieuwbouwwoningen in aanbouw in Nederland
In het kort
  • 1 Nederland heeft een tekort van honderdduizenden woningen, vooral voor starters en mensen met een middeninkomen.
  • 2 De overheid wil tot 2030 ongeveer 100.000 woningen per jaar bouwen, maar dat tempo wordt nog niet gehaald.
  • 3 Stikstof, een vol stroomnet en te weinig bouwvakkers vertragen de bouw.
Uitleg

Wat is dit thema?

Er worden al jaren te weinig huizen gebouwd, terwijl het aantal huishoudens groeit. Daardoor zijn er wachtlijsten voor sociale huur en zijn koopwoningen voor veel mensen onbetaalbaar geworden.

Het beleid draait om twee dingen: sneller en meer bouwen, en de bestaande woningen eerlijker verdelen via regels voor de huurmarkt en de verdeling van sociale huurwoningen.

Waarom het ertoe doet

Waarom is dit belangrijk?

Een betaalbaar huis is een basisbehoefte. Het tekort raakt vooral jongeren, starters en mensen met een gewoon inkomen.

De woningnood hangt samen met veel andere onderwerpen: migratie, stikstof, de energietransitie en het stroomnet.

In cijfers

De feiten op een rij

circa 396.000
woningen tekort (4,8 procent van de voorraad) in 2025
Bron: ABF Research, Primos 2025
100.000
woningen per jaar die het kabinet tot 2030 wil bouwen
Bron: Rijksoverheid
71.000 tot 75.000
verwachte nieuwbouw in 2026
Bron: BouwKennis, 2026
Kernpunten

Waar het bij dit thema om draait

  • Woningtekort en bouwtempo
  • Betaalbaarheid voor starters
  • Huurmarkt en regulering
  • Verduurzaming van woningen
Het debat

Waar gaat de discussie over?

Markt of overheid?

Rechtse partijen willen vooral sneller bouwen door minder regels. Linkse partijen willen meer sociale huur en strengere regels tegen hoge huren en speculatie.

Waar bouwen we?

Er is discussie over bouwen in de natuur en het groen, in steden door verdichting, of juist meer in dorpen en op het platteland.

Wie krijgt voorrang?

Een gevoelig punt is wie er voorrang krijgt op een sociale huurwoning, bijvoorbeeld statushouders, mensen uit de regio of mensen in een cruciaal beroep.

Politieke perspectieven

Standpunten van de partijen

Hoe denken de partijen in de Tweede Kamer over dit thema? Op volgorde van zetelaantal, op basis van de uitslag van de verkiezingen van 29 oktober 2025.

Logo D66
D66
Sociaal-liberaal
26 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Veel meer bouwen, doorstroming bevorderen en starters en middeninkomens gericht helpen aan een betaalbare woning.

Logo PVV
PVV
Nationaal-conservatief
26 zetels

Fors bijbouwen en voorrang voor Nederlanders bij sociale huur, geen voorrang voor statushouders.

Logo VVD
VVD
Liberaal
22 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Sneller en meer bouwen door minder regels, eigen woningbezit stimuleren en ruimte voor middenhuur.

Logo GroenLinks-PvdA
GroenLinks-PvdA
Progressief-links
20 zetels

Meer betaalbare en sociale huurwoningen, huren reguleren en hoge huurprijzen en speculatie aanpakken.

Logo CDA
CDA
Christendemocratisch
18 zetels
Regeringspartij (Kabinet-Jetten)

Bouwen voor gezinnen en starters, ook in dorpen en de regio, met betaalbaarheid en leefbaarheid voorop.

Logo JA21
JA21
Conservatief-liberaal
9 zetels

Meer bouwen door minder regels en procedures, en woningen met voorrang voor mensen die al lang wachten.

Logo Forum voor Democratie
Forum voor Democratie
Radicaal-rechts
7 zetels

Fors bijbouwen en tegelijk de immigratie beperken om de druk op de woningmarkt te verlagen.

Logo BBB
BBB
Agrarisch
4 zetels

Bouwen in de regio en in dorpen, leefbaarheid behouden en ook ruimte voor woningen buiten de grote steden.

Logo DENK
DENK
Links
3 zetels

Betaalbaar wonen als recht, aanpak van discriminatie op de woningmarkt en meer sociale huur.

Logo ChristenUnie
ChristenUnie
Christelijk-sociaal
3 zetels

Betaalbare woningen voor gezinnen en starters, meer sociale huur en aandacht voor dak- en thuislozen.

Logo SP
SP
Socialistisch
3 zetels

Wonen is een recht, geen verdienmodel: massaal sociale woningen bouwen, huren bevriezen en speculanten aanpakken.

Logo SGP
SGP
Reformatorisch
3 zetels

Bouwen voor gezinnen en starters, ook in kleinere kernen, met aandacht voor betaalbaarheid.

Logo Partij voor de Dieren
Partij voor de Dieren
Ecologisch-links
3 zetels

Duurzaam en natuurinclusief bouwen, vooral binnen bestaand gebied, en bestaande gebouwen beter benutten.

Logo 50PLUS
50PLUS
Ouderenpartij
2 zetels

Meer passende en betaalbare woningen voor ouderen, zodat de doorstroming op gang komt.

Logo Volt
Volt
Pro-Europees
1 zetel

Veel meer bouwen, slim en duurzaam, met innovatieve oplossingen en lessen uit andere Europese landen.

Dit zijn beknopte samenvattingen van de algemene richting van elke partij, bedoeld om snel een beeld te krijgen. Voor de exacte standpunten verwijzen we naar de verkiezingsprogramma's van de partijen.

Jargon uitgelegd

Belangrijke begrippen

Woningtekort
Het verschil tussen het aantal mensen dat een woning zoekt en het aantal beschikbare woningen.
Sociale huur
Huurwoningen met een lagere huur, bedoeld voor mensen met een lager inkomen.
Middenhuur
Huurwoningen voor middeninkomens: te duur voor sociale huur, te duur om te kopen.
Plancapaciteit
Het aantal woningen waarvoor al bouwplannen bestaan, maar die nog niet gebouwd zijn.
Veelgestelde vragen

Vragen en antwoorden

Waarom worden er niet gewoon meer huizen gebouwd?
Dat wil bijna iedereen, maar het loopt vast op stikstofregels, een vol stroomnet, hoge bouwkosten, lange procedures en een tekort aan personeel.
Komt er ooit weer een betaalbaar huis voor starters?
Daar draait veel beleid om. Het hangt af van het bouwtempo, de rente en de regels voor huur en koop. Verbetering gaat langzaam.
Wat is de Spreidingswet en wat heeft dat met wonen te maken?
Die wet verdeelt de opvang van asielzoekers over gemeenten. Het raakt wonen omdat opvang en woningbouw beide ruimte en aandacht vragen.
Actueel

Laatste berichten

Verder lezen

Gerelateerde thema's

Zelf aan zet

Benieuwd welke partij bij jou past?