Mijn politieke visie: vrijheid als startpunt, verantwoordelijkheid als eindpunt

De afgelopen jaren is volwassen worden in Nederland iets geks geworden. Je krijgt alle slogans mee over kansen en jezelf zijn, maar zodra je echt begint met werken, sparen of iets opzetten, loop je meteen tegen een muur van regels aan. Het voelt soms alsof je eerst moet bewijzen dat je het waard bent om gewoon je eigen keuzes te maken. Ik ben 21 en ik wil vooruit. Niet omdat ik denk dat alles vanzelf goed gaat, maar omdat ik juist verantwoordelijkheid wil kunnen nemen. En dat begint met ruimte.

Vrijheid is niet gewoon doen waar je zin in hebt

Vrijheid is voor mij niet het recht om iedereen te negeren. Vrijheid is het idee dat je als volwassene zelf mag bepalen hoe je leeft, zolang je anderen niet schaadt. Dat klinkt logisch, maar in Nederland voelt het soms alsof die basisregel is veranderd in iets als je mag alles, behalve als het lastig is voor het systeem.

Neem werken en geld. We leven in een tijd waarin iedereen voelt dat alles duurder is geworden. Je kunt dan allerlei mooie grafieken laten zien, maar aan het einde van de maand kijkt niemand naar een grafiek. Je kijkt naar je bank-app. Het lastige is dat de politiek vaak reageert met pleisters. Een toeslag hier, een tegemoetkoming daar, een regeling met een naam die langer is dan het aanvraagformulier.

Mijn reflex is dan. Maak de basis simpel. Zorg dat werken loont, dat ondernemen niet voelt als een hindernisbaan, en dat de overheid duidelijke grenzen stelt waar het echt moet. Bijvoorbeeld bij fraude, uitbuiting en misleiding. Niet overal tegelijk.

Markt als motor en overheid als scheidsrechter

Ik ben pro-markt. Niet omdat ik denk dat bedrijven heilig zijn, maar omdat markten, als je ze fatsoenlijk organiseert, ongelooflijk goed zijn in het belonen van goede ideeën. Concurrentie zorgt voor betere producten. Ondernemers zien problemen en denken. Hier kan ik iets van maken. Dat is niet alleen winst, dat is ook vooruitgang.

Maar dan moet je wel snappen wat de overheid in dit verhaal hoort te zijn. Niet de manager van elke onderneming. Niet de helikopterouder die in elke appgroep zit. Gewoon een scheidsrechter. Duidelijke regels, eerlijk fluiten en ingrijpen als iemand vals speelt.

Wat ik nu vaak zie, is het omgekeerde. Grote bedrijven kunnen zich door regels heen kopen met juristen. Kleine ondernemers krijgen vooral administratieve discipline als cadeau. En als je net 21 bent en je denkt dat je misschien iets start naast je studie, dan kun je al moe worden van het woord vergunningstraject.

Dus ja, minder stapeling. Minder uitzonderingen. Meer voorspelbaarheid. Als we echt een ondernemend land willen zijn, moet het starten van een bedrijf niet voelen alsof je eerst een minor overheidsloketten moet halen.

Vangnet ja, fuik nee

Het irritante aan het libertaire label is dat mensen meteen denken dat je geen sociaal gevoel hebt. Alsof vrijheid automatisch betekent, zoek het uit. Terwijl ik juist vind dat een samenleving sterker wordt als we elkaar helpen. Alleen, hulp moet je naar voren duwen, niet vastplakken.

Een vangnet is logisch bij pech. Ziekte, ontslag, of een situatie thuis die je niet zelf hebt gekozen. Maar het systeem is nu vaak zo ingewikkeld en wantrouwend dat mensen bang worden om überhaupt iets aan te vragen. En eerlijk is eerlijk. Als je hulp vraagt en je krijgt vooral het gevoel dat je verdachte bent in je eigen dossier, dan gaat er iets mis.

Wat ik wil, is een basis die helder is. Minder formulieren, minder terugvorderingen, minder stress. Controle waar het nodig is, maar niet standaard bij iedereen alsof we allemaal net wakker zijn geworden met een fraudeplan.

En nog iets. Werk moet lonen, maar niet via de dreiging van sancties als hoofdstrategie. Laat begeleiding echt begeleiding zijn. Zorg dat omscholing normaal is. Maak het makkelijker om een stap terug te doen en daarna weer vooruit. Dat is sociaal, zonder betuttelend te worden.

Wonen, een land waar je wel kunt studeren maar niet kunt wonen

Er is één onderwerp waar ik bijna automatisch cynisch van word. Wonen. Je kunt op je 21e alles goed doen, studeren, werken, sparen, en alsnog voelt het alsof je in een wachtrij staat die niet beweegt. Dat maakt niet alleen gefrustreerd, het maakt ook voorzichtig. Want als je nergens kunt wonen, ga je ook niet snel van baan wisselen, of een bedrijf starten, of een relatie serieus nemen. Het hele leven schuift een beetje op.

Wat mij stoort, is dat we vaak doen alsof dit een mysterie is. Maar het is niet ingewikkeld. Er zijn te weinig woningen. En dan kun je blijven sturen met regels aan de zijkant, maar als het aanbod niet omhooggaat, blijft het probleem.

Mijn politieke voorkeur is hier verrassend saai. Meer bouwen, sneller bouwen, slimmer bouwen. Minder blokkeren. Minder stapeling van eisen die elkaar tegenwerken. Ik zeg niet dat Nederland één grote bouwplaats moet worden zonder kwaliteit. Ik zeg dat we keuzes moeten durven maken. Procedures korter, en ruimte voor verschillende manieren van bouwen. Corporaties, particulieren, coöperaties, modulair, noem maar op. Alles, zolang het maar echt woningen oplevert.

En ja, dat betekent ook dat je soms moet accepteren dat niet iedereen blij wordt van elke nieuwbouwlocatie. Maar we kunnen niet eeuwig doen alsof de ideale oplossing vanzelf komt aanwaaien, zonder dat iemand ooit iets ziet veranderen in zijn straat.

Privacy, de overheid weet graag veel en vergeet soms waarom

Als je libertair bent, kijk je automatisch kritisch naar macht. Niet alleen naar multinationals, maar juist ook naar de overheid. En in 2026 is macht vaak digitaal. Data is het nieuwe even meekijken. Het probleem is dat als iets technisch kan, het al snel verleidelijk wordt om het ook te doen.

Ik vind privacy geen luxe. Het is een voorwaarde om vrij te zijn. Niet omdat ik iets te verbergen heb, maar omdat je gedrag verandert als je het idee hebt dat je constant gevolgd, beoordeeld of geprofileerd wordt. Een samenleving waar iedereen zich automatisch inhoudt, is niet veilig. Die is stil.

Daarom wil ik dat de overheid extreem voorzichtig is met data. Verzamel minder. Wees transparant. Leg uit waarom iets nodig is. En bouw harde remmen in tegen massasurveillance. Veiligheid is belangrijk, maar veiligheid is ook een makkelijk woord om alles mee goed te praten.

Klimaat, vol inzetten op de toekomst

Klimaatverandering is voor mij geen thema tussen de rest. Het is één van de grootste kwesties van onze generatie. Als je aan het begin van je volwassen leven staat, leef je niet met een vaag toekomstbeeld, maar met een heel concreet besef. Dit gaat bepalen hoe veilig, betaalbaar en leefbaar ons leven straks is. Daarom ben ik uitgesproken pro-klimaat. Niet als slogan, maar als richting.

Wat ik belangrijk vind, is dat we het serieus en groot aanpakken. Dus niet alleen praten over doelen, maar ook echt investeren. De energietransitie lukt alleen als je de infrastructuur bouwt die erbij hoort. Denk aan een sterker elektriciteitsnet, snellere netaansluitingen, opslag, laadinfra, en een industrie die kan verduurzamen zonder dat alles meteen naar het buitenland verdwijnt.

Voor mij zit de kern in drie dingen.

1. Grote investeringen en consistent beleid. Bedrijven en huishoudens gaan pas echt om als ze weten dat het beleid niet elke twee jaar omklapt. Geef lange termijn zekerheid, zodat innovatie en bouwtempo op gang komen.
2. Technologie als versneller. Ik wil dat we vol inzetten op oplossingen die schaalbaar zijn. Duurzame opwek, opslag, waterstof waar het logisch is, isolatie, slimme netten, en ook kernenergie als onderdeel van een realistische mix. Niet omdat één techniek magisch is, maar omdat je met een brede aanpak sneller resultaat krijgt.
3. Slimme prikkels die werken. Vervuiling moet minder aantrekkelijk worden en schone keuzes makkelijker. Niet met eindeloze microregels, maar met duidelijke spelregels die mensen en bedrijven richting het duurzame alternatief duwen.

Ik zie klimaatbeleid dus niet als iets dat vooral pijn moet doen. Ik zie het als een kans om de economie te vernieuwen, energie minder afhankelijk te maken van geopolitieke stress, en om straks gewoon in een land te wonen dat leefbaar blijft. Als je mij vraagt waar de politiek ambitieus moet zijn, dan is dit er één.

Europa, ambitieus, federaal en juist goed voor vrijheid

Dan Europa. Ik merk dat pro-EU vaak wordt verkocht alsof het per definitie betekent dat je minder vrijheid wilt. Terwijl ik het juist andersom zie. Als je serieus nadenkt over vrijheid, veiligheid en economische kansen in 2026, dan kom je best snel bij één conclusie. In je eentje ben je als land vaak te klein.

Ik ben daarom niet alleen voor Europese samenwerking, ik ben voor het verder federaliseren van Europa. Niet omdat ik droom van nog meer bureaucratie, maar omdat je met een federale structuur duidelijker kunt afspreken wie waarover gaat. Je krijgt dan één sterke laag voor onderwerpen die je samen móét doen, en juist meer rust voor de rest.

Kijk naar zaken die over grenzen gaan. Digitale platforms, cyberdreiging, energie, defensie, migratiestromen, grote techbedrijven en handelspolitiek. Als ieder land daar z’n eigen mini-regeltjes voor maakt, krijg je precies wat ik haat. Versnippering, onduidelijkheid, en een speelveld waar vooral de grootste partijen van profiteren.

Een federaal Europa kan juist vrijheid beschermen door macht beter te organiseren. Eén set grondrechten die je overal serieus neemt. Eén stevige privacy- en datastandaard, zodat je niet afhankelijk bent van de grillen van één regering. Eén sterke mededingingsmacht die ook tegen de allergrootsten nee kan zeggen. En één duidelijke defensie- en veiligheidsstrategie, zodat je niet elke crisis apart hoeft te improviseren.

Voor mij is dat de kern. Federaliseren is niet meer regels om het regelen, maar grotere problemen groter aanpakken, zodat we in het dagelijks leven juist minder ruis hebben.

Tot slot, vrijheid als startpunt en verantwoordelijkheid als eindpunt

Als ik mijn politieke visie in één zin moet samenvatten, is het dit. Vrijheid als startpunt, verantwoordelijkheid als eindpunt.

Ik wil dat mensen ruimte krijgen om hun eigen leven te bouwen. Dat werken en ondernemen niet worden gesmoord door een woud aan regels. Dat de overheid niet standaard wantrouwt, maar vertrouwen verdient door helder en eerlijk te zijn.

En ik wil ook dat de basis klopt. Een vangnet dat helpt zonder te vernederen, een woningmarkt die weer perspectief geeft, en privacy die niet wordt weggerelativeerd zodra het handig is.

Misschien klinkt dat voor sommigen als een rare mix. Pro-markt én pro-bescherming van vrijheid, plus een stevig pro-Europees verhaal. Maar voor mij hoort het bij elkaar. Want als je echt gelooft in mensen, dan geef je ze ruimte. En als je echt gelooft in vrijheid, dan bewaak je de grenzen van macht, ook als die macht een goede bedoeling heeft.