De Democraten zitten nu al met een 2028 crisis, tenzij ze dit veranderen

Naoufal

15 februari 2026

De verkiezingen van 2024 zijn net voorbij, maar 2028 ligt al op tafel. Niet omdat mensen houden van eindeloze campagnes, maar omdat 2024 liet zien hoe wankel de Democratische positie is. Trump won het Kiescollege (312 tegen 226) én de popular vote (49,80% tegen 48,32%).

In mijn analyse wordt die nederlaag gezien als een systeemprobleem: het gaat niet alleen om één kandidaat, maar om leiderschap, verhaal, coalitie en de kaart van het kiescollege. Hieronder zet ik die punten compact neer, met een reality check uit kiezersdata en peilingen.

De rode draad: de Democraten gaan richting 2028 zonder duidelijk gezicht, zonder één simpel verhaal en met een coalitie die minder vanzelfsprekend is dan lang werd gedacht.

Het vertrekpunt

Een verlies in een structureel verdeeld land komt zelden door “een paar foutjes”. De popular vote was nipt, maar het Kiescollege gaf een duidelijke tik. En in kiezersonderzoek dat achteraf is gecontroleerd via stemregistraties zie je iets extra’s: Trump werd sterker bij Hispanic, Black en Asian kiezers. Dat maakt het probleem groter dan alleen campagnevoering.

Zeven problemen, met een reality check

Geen duidelijke leider
De Republikeinen hebben één zwaartepunt. Bij de Democraten lijkt het meer op een groep planeten zonder zon. In een peiling onder Democratische kiezers werden meerdere namen genoemd, maar zonder consensus: Harris (17%), Schumer (15%), Obama (15%), Jeffries (11%) en ook “niemand” (11%). Zonder herkenbaar gezicht wordt de boodschap vanzelf een wolk van losse quotes en lijstjes.
Een versnipperde boodschap
Kiezers vertrouwden Trump nét vaker dan Harris op economie (45% tegenover 38%) en immigratie, terwijl Harris sterker werd gezien op abortus, zorg en rassenongelijkheid. Dat is funest als kosten van leven en veiligheid bovenaan staan. Daar komt bij dat veel Democraten zelf zeggen dat hun partij te weinig praat over dagelijkse portemonnee-zorgen. Of dat eerlijk is of niet: het beeld blijft hangen.
Nadeel in het Kiescollege
De president wordt gekozen via 538 kiesmannen; je hebt er 270 nodig. Daardoor telt “waar” je stemmen zitten bijna net zo zwaar als “hoeveel”. Grote Democratische marges in blauwe staten leveren geen extra kiesmannen op. In Californië kreeg Harris ruim 9,27 miljoen stemmen tegen Trumps 6,08 miljoen; in New York 4,62 miljoen tegen 3,58 miljoen. Mooi voor de score, nul extra opbrengst. Tegelijk schuift de bevolking richting het zuiden, wat op termijn kiesmannen kan verplaatsen naar vaker Republikeinse staten. En in nipte jaren blijft het risico bestaan dat je de popular vote wint, maar toch verliest.
De Obama-coalitie brokkelt af
Het oude idee “demografie helpt ons vanzelf” houdt minder stand. In 2020 won Biden Hispanic kiezers met 25 punten (61% tegen 36%). In 2024 won Harris die groep nog maar nipt: 51% tegen 48%. Bij Black kiezers steeg Trumps aandeel van 8% (2020) naar 15% (2024), terwijl Black kiezers als groep nog steeds duidelijk Democratisch bleven (83% voor Harris). Post-election analyses wijzen ook op verlies bij jongeren, mannen, kiezers van kleur, minder frequente kiezers en stedelijke kiezers, vooral buiten de battlegrounds. Dat ruikt naar een mobilisatieprobleem, niet alleen een overtuigingsprobleem.
Interne oorlogen over koers en stijl
De partij discussieert tegelijk over inhoud (links of centrum) en over houding (samenwerken of harder terugduwen). Veel eigen kiezers willen dat leiders scherper en strijdbaarder zijn. Verschil van mening is prima, maar het wordt giftig als iedereen vooral bezig is met de interne tegenstander. Dan lijkt de partij meer op een debatclub dan op een ploeg die wil winnen.
Charisma en ‘vibes’
Klinkt zweverig, maar mensen stemmen óók op gevoel: kracht, richting, herkenbaarheid. En daar zit een merkprobleem. In een peiling zag slechts 16% van de Amerikanen de Democraten als een partij met “sterke leiders”, tegenover 40% voor de Republikeinen. En maar 19% vond dat Democraten “dingen voor elkaar krijgen” (tegenover 36%). Tegelijk scoorden Trump en Harris eerder ongeveer gelijk op “strong leader” (rond 4 op de 10). Dat wijst erop dat het niet alleen aan één persoon ligt, maar aan het totaalplaatje van de partij.
Historische patronen geven geen gratis reddingsboei
Je kunt niet gokken op “de tijd werkt voor ons”. Zittende macht heeft soms voordeel, maar krijgt ook de rekening van regeren. Kiezers belonen een regerende partij bij een sterke economie en straffen bij een zwakke. Als 2027 en 2028 economisch meezitten, of als stabiliteit zwaarder weegt, dan heeft de zittende macht een stevige start. Als uitdager moet je dan extreem scherp zijn op leiderschap en verhaal.

Wat ze richting 2028 moeten veranderen

Drie opdrachten springen eruit.

Kies vroeg een herkenbaar leiderschapsteam
Stop met twintig losse “mogelijkheden”. Zet één kern neer die zichtbaar is, verantwoordelijkheid pakt en ook fouten durft te benoemen. Een vacuüm demotiveert, zeker bij mensen die willen weten wie er voor hen opstaat.
Maak één simpel verhaal van drie dingen
Niet dommer, wel helderder. Bouw alles rond:
- Economische zekerheid: kosten van leven, huisvesting, zorg
- Veiligheid die je voelt: ook in de wijk, niet alleen op papier
- Toekomst die klopt: innovatie, energie, kansen
  Minder slogans, meer zinnen die blijven hangen.
Herbouw de coalitie door te organiseren
Verschuivingen bij Hispanic kiezers, Black kiezers en jongeren zijn geen bijzaak. En opkomst is net zo bepalend als overtuigen. Dat vraagt om luisteren, lokale aanwezigheid en taal die niet klinkt alsof je alleen met online hoogopgeleiden praat. En: organiseer interne discussies. Verschillen mogen, maar voorkom dat 2026 en 2027 vooral over ruzie gaan in plaats van richting en resultaat.

Tot slot

De waarschuwing is niet “Democraten zijn kansloos”. Het is: 2024 was een signaal dat kaart, coalitie en leiderschap onder druk staan. Als ze nu geen duidelijk gezicht kiezen, hun verhaal niet terugbrengen tot een paar kernpunten en hun coalitie niet opnieuw opbouwen via echte aanwezigheid, dan wordt 2028 meer dan één risicojaar. Dan kan het zomaar het begin zijn van een langere periode buiten het Witte Huis, en dat merk je pas echt als je het niet meer snel kunt repareren.